Во сабота, на 9 јануари, со миса на локалните гробишта и со положување на цвеќе, ќе биде одбележана 27-годишнина од злосторството во селото Бухине Куќе, кога беа убиени 26 луѓе. Љубица Гариќ, претседателка на Здружението на семејства на убиени и исчезнати хрватски бранители од Хрватскиот совет за одбрана (ХВО) од Среднобосанскиот кантон, вели дека меѓу жртвите имало осум деца и четири жени. „Најмладата жртва беше Даниел Грбавац … тој немаше ...

Многу меѓународни фоторепортери станаа познати по своите фотографии направени за време на балканските војни во 90-тите години – но за разлика од нив, фотографот и сценарист, Крис Лесли, на Балканот дошол по завршувањето на конфликтот и со својот фотоапарат го документирал повоениот период. Овие негови фотографии се најдоа на едно место, во неодамна објавената книга, „Балканско патување“, што читателите ги води низ 24-годишната фотографска ...

Реалноста во Македонија се атомизира под разорното влијание на ритамот на социјалните мрежи, засилен или едноставно испровоциран од партиски или од други центри на моќ. Неснаоѓајќи се во хаосот, медиумите безглаво се тркаат со конкуренцијата од Фејсбук и од Твитер, па така сите заедно во секоја следна наносекунда ни сервираат по микрофрагмент од големата слика. Резултатот од оваа информациска ентропија е сеопшта хистерија. И доколку некој ...

Трговијата со луѓе е широко распространет современ феномен, а една од нејзините најчести облици е трговијата заради сексуална експлоатација – позната и како сексуална трговија – каде жртвите се претежно жени. Но, за сексуалното ропство на жените и девојчињата во Босна и Херцеговина во 90-тите години, иако тоа ги има сите елементи на трговија со луѓе, никогаш не е дискутирано во овој контекст. Истражувањето спроведено за извештајот, ...

Една деценија по извештајот на специјалниот известувач на Советот на Европа, Дик Марти, во кој беа изнесени наводи против припадници на ОВК, Специјализираните совети на Косово (ССК) со седиште во Хаг, кои произлегоа од тој извештај, оваа година направија решителен чекор и започнаа со судење на поранешни припадници на ОВК, за наводни воени злосторства и злосторства против човештвото. Откако специјализираните обвинители сослушаа повеќе од 120 ...

Црна Гора завршува уште една година без напредок во справувањето со своето воено минато, и покрај укажувањата на Европската унија и црногорското граѓанско општество, дека треба да се отворат нови истраги за злосторствата извршени во 90-тите години. Кога Врховниот државен обвинител, Ивица Станковиќ, пред пет години ја презеде функцијата, тој вети дека ќе ги отвори архивираните истраги и ќе им даде предност на гонењата на воените злосторства. ...

Генерации средношколци го помнат само како Душко, професорот што предава македонски јазик и литература во скопската гимназија „Орце Николов“. Пошироката јавност го запозна во 2015 година. Душко Стојановски беше еден од ретките професори што ги придружуваше своите ученици што протестираа пред Министерството за образование против проблематичното екстерно тестирање. Тогаш БИРН направи интервју со него. Зборувавме за сите насобрани проблеми во ...

Тегобност како онаа во романот на Сартр, дистопија како во научно-фантастичниот филм „Еквилибриум“. На крајот од 2020 година, професорката и литературна критичарка Елизабета Шелева, во интервју за БИРН, го сподели нејзиното видување за 2020, како година на стравот и неизвесноста, а поврзана, пред сѐ, со глобалната епидемија на корона вирусот. За „новата нормалност“ на шега вели дека е зашеќерен и манипулативен еуфемизам, а вистински би ...

Една слика, илјада „фервекси“ Година на маските Априлски снег Пандемијата во целосен сјај Шампиони во претерување Секојдневие Живот стуткан дома Скопје 2014 во 2020 И верниците поверуваа Кафеана по протокол Сите херои носат маски Патриотски туризам Лов на витамини Со визири по визија Проблемите „стоот“ Корона-герила Без избор Нема кој да даде „лист од средина“ Без ЕУ, ама на Европско Задоцнет сон Чиста перспектива Замисли ...

„Мирот е само почеток, треба заедно да го градиме понатаму, сите сме тука да го сториме тоа“, порача високиот претставник во БиХ, Валентин Инцко, во ноември, на 25-годишнината од потпишувањето на Дејтонскиот мировен договор. Инцко истакна дека „имаме една БиХ за сите, каде што има простор за сите“. Но, повоените поделби повторно беа обележје и во 2020 година и БиХ уште еднаш беше критикувана за неефикасно решавање на огромниот број заостанати ...

За разлика од претходните години, во 2020 година, комеморациите во Хрватска, посветени на настаните од војната во 90-тите, поминаа со минимум инциденти и националистичка реторика. Во септември, премиерот, Андреј Пленковиќ, водач на конзервативната Хрватска демократска заедница (ХДЗ) и претставниците на српското малцинство, ја одбележаа 25-годишнината од убиствата на Србите во селото Вариводе – еден од неколкуте инциденти што се случија за ...

Новата црногорска влада вети дека ќе донесе закон за лустрација, со цел од јавните функции да се отстранат одговорните за кршење на човековите права во минатото. Но, аналитичарите и правните експерти сметаат дека постојат значителни уставни и политички ограничувања, што би го спречиле неговото спроведување. Од падот на Берлинскиот ѕид пред три децении, голем број источноевропски земји усвоија закони, со кои од јавните функции се повлекуваат ...

„Во следните седмици, на локацијата заедно ќе работат форензички тимови, за да се затвори тешко поглавје во животот на уште повеќе семејства на исчезнатите“, изјави, на почетокот на декември, Фабијан Бурдије, претседател на работната група за исчезнати лица при Меѓународниот комитет на Црвениот крст. Бурдије ова го истакна на местото на површинскиот коп, Кижевак, каде што во ноември беа пронајдени посмртни останки, за кои речиси со сигурност ...

Обвинителството на Босна и Херцеговина поднесе обвинение против девет лица, за учество во нападот на селото Новосеоци, општина Соколац, од 21 до 22 септември 1992 година, кога биле убиени 45 бошњачки цивили. Милан Тупајиќ, Драгомир Обрадовиќ наречен Драган, Момчило Пајиќ наречен Паја, Алекса Гордиќ наречен Ацо, Миладин Гашевиќ наречен Ќирко, Момир Кезуновиќ наречен Кеза, Бранислав Кезуновиќ наречен Мики, Жеjко Гашевиќ наречен Гашо и Јадранко ...

Насим Харадинај во судница. фото: ССК/Скриншот. Насим Харадинај, обвинет за попречување на правдата и за заплашување на сведоци, одби да се изјасни по обвинениети на првото појавување пред ССК во Хаг. „Што се однесува до моето изјаснување, мојот адвокат ќе зборува во мое име“, му рече Харадинај на судијата за претходна постапка, Николас Гију. Харадинај и претседателот на Здружението на воени ветерани на ОВК, Хисни Гуцати, беа обвинети откако ...

Во 2019 година, Македонија го достигнала индексот на човеков развој што Словенија го имала во 1990, првата година кога е воведен овој концепт од Организацијата на Обединетите нации, како сеопфатна мерка за тоа како се живее во една држава и какви услови имаат луѓето во неа за личен развој. Земјава е последна на Балканот според овој индекс, одвај над глобалниот просек, со само две европски држави зад неа. Единствено постигнала напредок во ...

Уште во 2017 година, Хашим Тачи, иницираше формирање на комисија за вистина и помирување, нагласувајќи дека земјата мора да се соочи со вистината за она што се случувало во војната 1998-1999, за народот да не остане заложник на минатото. Тачи, кој за време на војната беше политички директор на Ослободителната војска на Косово (ОВК), изјави дека се надева оти Комисијата ќе обезбеди основа за дијалог меѓу поделените заедници во Косово. ...

Откако Британката Маргарет Кинан стана првиот човек во светот што ја прими вакцијата на Фајзер-Бионтек против Ковид-19 на 8 декември и со тоа симболично го означи почетокот на масовното вакцинирање, балканските земји почнаа со подготовки за вакцинација. Но, додека државите брзаат да го добијат нивниот дел од ограничените залихи на вакцини, сѐ уште има многу непознати, особено колку тие ќе чинат и дали ќе ги има доволно. Повеќето земји во ...

Далеку од политичката врева, густиот дипломатски „сообраќај“ со изјави, ст(ра)вовите за ретуширање на историјата и воопшто, пишувањата за спорот меѓу Македонија со Бугарија, на Филолошкиот факултет, кој го носи името на кодификаторот на современиот македонски јазик, Блаже Конески, студентите ја изучуваат бугарската книжевност. Професорката Ангелина Бановиќ-Марковска, докторка на филолошки науки, во просек на 10 до 30 идни филолози, професори ...

Револуцијата за обновлива енергија во Европа го најави своето пристигнување на Камена Гора, планина во југозападна Србија, со тресок и појава на свлечиште. Во јули 2015 година, работниците кои граделе мала хидроцентрала направиле пат преку планината и разнеле голема карпа во природниот резерват. Ги исекле заштитените дрвја, предизвикувајќи свлечиште, и се подготвувале да стават цевковод за пренасочување на водата, од планинскиот поток кон ...

Во попладневните часови на 7 август 1999 година, по седум исцрпувачки дена чекање да започне ексхумацијата на гробиштата во Пеќ, Шахе Бериша внимателно го погледнала секое тело, ексхумирано од масовната гробница, за, меѓу нив, да го идентификува својот сопруг, Рамиз. Повеќето тела, кои биле наредени едно над друго, биле недопрени, а Бериша сè уште се сеќава на моментот кога го препознала Рамиз. „Имаше еден куршум во вратот и шест во стомакот. ...

Свечено откривање на споменикот во Загреб. Фото: Влада на Хрватска/Твитер Во Загреб, денеска, на 21-годишнина од смртта на Фрањо Туѓман, беше откриен Споменик на татковината. „Ова е историски ден, ова е историски национален проект“, изјави градоначалникот на Загреб, Милан Бандиќ, кој присуствуваше на церемонијата заедно со министерот за одбрана. Марио Баножиќ, министерот на бранителите, Томо Медвед, и кардиналот, Јосип Бозаниќ. Во септември ...

Соња Караџиќ-Јовичевиќ. Фото: БИРН. Соња Караџиќ-Јовичевиќ денеска за медиумите во Бања Лука изјави дека се надева оти отстранувањето на таблата на студентскиот дом во Пале, именуван по нејзиниот татко, Радован Караџиќ, „ќе стави крај на злоупотребата на неговото име“. Таа посочи дека „е неверојатно што пет години по поставувањето, таблата добива толку многу внимание, какво што немала ниту кога била поставена“. „Се надевам дека со ...

“Европа, Босна, јули 1995 година“. Ова се зборовите со кои почнува играниот филм, „Quo Vadis, Aida?“, на режисерката, Јасмила Жбаниќ, кој зборува за Аида, жена од бошњачка националност, (ја игра Јасна Ѓуричиќ), преведувачка на Обединетите нации во Сребреница, која, во јули 1995 година, по падот на градот во рацете на силите предводени од генералот Ратко Младиќ (го игра Борис Исаковиќ), се обидува да го спаси своето семејство. За разлика од ...

Одбележана годишнина од убиството на српското семејство Зец Хрватската антифашистичка лига, вчеравечер, на планинскиот врв Сљеме, над Загреб, одржа комеморација во спомен на тројца членови на семејството Зец, на местото на кое за време на војната, во декември 1991 година, тие беа убиени од припадници на резервниот состав на полицијата – злосторство кое остана неказнето. На 29-годишнината од нивната смрт, активистите положија цвеќе и запалија ...

Потерницата на Интерпол, која беше распишана по Вишња Аќимоиќ. Извор. Интерпол. Судењето на Вишња Аќимовиќ, обвинетa за учество во убиство на 37 мажи, Бошњаци, во Мрачен Дол, во близина на логорот Сушица, во општина Власеница, во јуни 1992 година, започна денеска пред Вишиот суд во Белград. Аќимовиќ пред судот изјави дека не е виновна и дека таа и нејзиното семејство престојувале во Бачка Топола, Србија, од крајот на мај до почетокот на јули ...

Почнуваат свечено. Со гламур и црвен тепих по кој дефилираат политичари и функционери, а завршуваат тивко и на суд со распродажба на имотот како стечајна маса. Ова кратко сценарио насловено: „Како се отвора и затвора медиум за неколку години“, кај нас се повторува во многу случаи. Формално згаснати поради долгови и ненаплатени побарувања, а заднински поради лични, политички или бизнис-интереси. Во некои случаи, стечаите ги надживуваат ...

Влезот во логорот Аушвиц Фото: Logaritmo – Own work, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3231093 Хрватска ќе го преземе претседателствувањето со Меѓународниот сојуз за сеќавање на холокаустот во 2023 година, откако нејзината номинација беше одобрена на втората пленарна седница на ИХРА, објави денеска хрватското Министерство за надворешни и европски работи (МНЕП). „Во претставувањето на номинацијата, Хрватска ја ...

Околу 250 километри јужно од Белград, недалеку од границата меѓу Србија и нејзината поранешна покраина, Косово, се наоѓа површинскиот коп, Кижевак, дел од рудникот Сува Руда. Нема патокази до рудникот, кој е опкружен со шуми и полиња, ниту пак има многу куќи по патот. Но, деновиве на оваа локација се одвиваат засилени активности. Имено, минатиот месец, повеќе од две децении од крајот на војната во Косово, рудникот откри уште една морничава ...

„Во животот му е судено да влегува во војни, кога некои важни битки веќе се изгубени“. Вака мој колега ја скицирал „ѕвездата“ на Владо Бучковски во тешката и конфликтна 2001 година, кога тој раководеше со ресорот за одбрана во широката коалициска влада. Оттогаш поминаа 19 години, но се чини дека кармата останала иста. Две децении подоцна, тој повторно влегува во вкрстен оган. Куршумите овојпат се вербални, но мините на патот не се помалку ...