Она што се случува во Венецуела е лудачки експеримент. Американската влада зборува за трансформација, но соработува со стариот режим. Делси Родригез, наследничката на Николас Мадуро, е исто толку виновна како и тој, и таа мора да одговара пред суд – таа и нејзиниот брат (Хорхе Родригес, претседател на венецуеланскиот парламент). Тие сносат одговорност за сè што направи Мадуро. Тој не беше претседател на Венецуела – тој беше диктатор, еден од ...

Јадење грозје на полноќ, кршење чинии на куќниот праг, ѕвонење ѕвона во храмовите или маскирање во мечки – новогодишните обичаи ширум светот сведочат за различните верувања во среќата, заштитата и новиот почеток. Новогодишните обичаи ширум светот се разликуваат од земја до земја и од континент до континент, а некои од начините за привлекување среќа во новата година се јадење грозје, кршење чинии, правење што поголема бучава за да се избркаат ...

Веројатно имав пола години од овие кои ги имам сега. Со постари увек, цела младост таква. Такви и ме влегоа. Сакав и јас да частам, а имав помалце пари од моите бајаги постари другари. Тие работеа, јас не работев. Ама частев. Отидов кришем од десно до шанкот и му мафнав. Го извадив саатот од рака кога веќе немав пари, и му шепнав „ќе ти донесам утре пари, вреди многу повеќе од пијачкиве саатот -еве ако не ми веруваш, земи го кога ќе ти ...

Во Радио МОФ правиме уште една новогодишна тема – културна желботека за 2026 година. Тргнавме да собираме ставови и желби од разни луѓе што работат во секторот култура: Што сакаат да видат во 2026 година? Повеќе свирки, изложби, претстави, филмови, книжевни читања…? Можеби поодговорни институции, поголем буџет за култура, нов закон, или промена на стара легислатива? Можеби ни недостасува солидарност, самоорганизираност, повеќе уметничка ...

Од рубриката „Боли глава“ издвоивме 18 највпечатливи изјави од 2025 година. Првин следуваат главолом шампионите, а по нив се аспирините. Одредете си цена за вашите деца Ова барање е исто како предлогот на СДСМ, само што вие немате ставено цена. Одредете си цена за вашите деца. Христијан Мицкоски, на состанок со родителите на загинатите млади луѓе во Кочани, одржан на 7 јули годинава; Фејсбук страница на Здружението на граѓани „16 Март 2025 ...

Скопје денес изгуби дел од својата младост, од својот урбан дух и од една епоха што не може да се повтори. Почина Зоки Панкер – менаџер на „Балет“ и „Флок“, култен градски лик и симбол на едно Скопје кое живееше гласно, слободно и без калкулации. Зоки Панкер беше институција за себе. „Балет“ под негово менаџирање беше засолниште за алтернативата, за музиката што не се вклопуваше во мејнстримот, за луѓето што Скопје го доживуваа како став, а ...

Ова беше година во која се срушија последните преостанати столбови на поредокот од крајот на минатиот век, што ја разоткри празнината во сржта на она што го нарекувавме глобален систем. За тоа беа доволни три удари. Првиот е надоаѓачката победа на Русија и поразот на здруженото политичко водство на Европа во Украина. Речиси четири години, Европската унија и НАТО играа опасна двојна игра. Од една страна, со изјави се обврзуваа дека ќе ја ...

Ден по исцрпувачката свадба, невестата и младоженецот полека ги отвораат подароците, често тука се и родителите и уште по некој близок роднина. Секој подарок се попишува, додека се проценува вредноста на подарокот и износот на парите ставени во ковертот, а сето тоа е проследено со коментари кој се покажал, а кој дал помалку отколку што добил кога се женел неговиот син. Овој обичај е присутен низ Балканот и можеби некому изгледа смешно како ...

Во моето семејство никој никого не допираше без вистинска потреба. Идејата за потребата е еден од послоевитите проблемски домени на чувствителноста и на антропологијата, но можам да кажам дека во нашата куќа таа секогаш се поврзуваше со поими-предмети, со активности и неопходни постапки: сапуни, фластери, ножици. Допирите низ детството го менуваа видот и стануваа сè поретки бидејќи, всушност, укажуваа на тоа дека од некого зависиш – доколку ...

Постнеолибералниот консензус веќе постои, но нема да го најдете во политиките на американскиот претседател Доналд Трамп. По една деценија оспорувања и отпор, време е да се помириме со фактот дека неолиберализмот е мртов и дека неговото место го зазема нов консензус. Големи делови од левицата и десницата во САД се согласни околу општите контури на економската политика што ни е потребна денес. Дискусиите во институтите и на универзитетите се ...

Кирил Темков, едно од најпознатите имиња во интелектуалниот свет на Македонија многу децении, филозоф и етичар, почина денеска во Скопје на 82 години. Генерации студенти на Филозофскиот факултет ја добија својата наобразба под своевидното менторство на Темков, на кои им претставуваше, па дури и всадуваше што значи етиката во нивниот ангажман, а и во личниот живот. Тој беше спиритус мовенс на познатата Естетичка лабораторија на Филозофскиот ...

Според податоците на Еуростат за 2023 година, Македонија е на третото место во Европа по бројот на фемициди, односно убиства на жени од нивните партнери, со 6 случаи на еден милион жители. Повеќе случаи имаат само Латвија со 17 и Литванија со 10 на милион жители. Во периодот 2018-2023 година, Министерството за внатрешни работи регистрирало 6.242 кривични дела поврзани со семејно насилство, вклучувајќи 33 убиства и 14 убиства во обид. Според ...

На 27 и 28 декември, во Трн во Дебар Маало, ќе се одржи ФИЈУК – саем на независна уметност, дводневен настан посветен на независната културна сцена, самоиздавањето и уметничките заедници. Саемот ќе биде отворен во сабота, 27 декември, од 14:00 до 18:00 часот, со изложбата на Марко Печеновиќ насловена „Само напред“. Во текот на првиот ден, посетителите ќе имаат можност директно да се запознаат со делата на бројни независни уметници (околу 30) ...

Оваа сабота, 27-ми декември, ќе се одржи повеќечасовен настан во организација на „Култура Бета“ насловен „Под роговите на упорноста“. Поводот е затворањето на кафе-книжарницата „Буква“ на нејзината сегашна локација во Скопје. Настанот обединува повеќе сегменти со кои ќе се заокружи циклусот на случувања преку кои здружението „Култура Бета“ го развиваше своето дејствување токму во „Буква“, која меѓу другото служеше и како своевиден културен ...

Едиповиот комплекс најчесто се одвива во триаголен однос меѓу тројца: детето, мајката и таткото. Кај момчињата најчесто значи силна приврзаност и љубов кон мајката, а таткото се доживува како ривал кој „застанува на патот“. Во фантазијата на детето тој би сакал мајката да биде само негова. Во исто време се појавува и страв — дека таткото може да го казни или повреди оти му се спротивставува (кастрациска анксиозност). Кај девојчињата ...

ЗГ Контрапункт и КРИК – фестивал за критичка култура Ве покануваме на настан посветен на Театарот на угнетените на Аугусто Боал – театарска и општествена практика која го спојува уметничкото дејствување со борбата за правда, солидарност и помирување. Преку примери, практични интервенции и разговор, ќе се отвори простор за размислување за театарот како алатка за отпор, за јавно преиспитување на угнетувањето и за создавање можни алтернативи во ...

Зошто пропадна неолиберализмот, и во својата национална и во својата интернационална инкарнација? Многу подетално отколку што е можно во овој краток есеј, истото прашање го разгледувам во мојата нова книга Големата глобална трансформација: националниот пазарен либерализам во мултиполарен свет. Го поставувам тоа прашање и од лични причини: некои од моите најдобри пријатели се неолиберали. Тоа беше генерациски проект на западните бејби-бумери, ...

Македонската влада донесе одлука да се задолжи кај ЕБОР со 20,9 милиони евра за набавка на најмногу пет локомотиви со резервни делови. Доколку навистина се набават пет локомотиви, просечната цена би изнесувала околу 4,18 милиони евра по локомотива, со вклучени резервни делови, што и да се подразбира под тој поим. Да ги погледнеме реалните пазарни цени. Најмоќните и најскапите електрични локомотиви на пазарот, од типот Vectron со моќност од 5 ...

Доцен март 2025 Текстов ми е како рана што испарува под завои и преврски. Јазикот ме преврза за дезинфекција на мислите. Пишував за лек. Скочанетите прсти си ги греев свирејќи на клавир што ми се најде како болнички кревет, иако планирав да биде орудие за делкање на сета натежната тага. Генерациски товар на урнисаното детство, распадот на поголемата заедница, сеќавањата на другарите што нè напуштија на овој или на оној начин. Закажана сесија ...

Ова се времиња на брзи промени. Старите извесности се распаѓаат околу нас и луѓето бараат нови начини на постоење во светот. Како што посочивме во неодамнешната статија, 51 процент од младите луѓе во Соединетите Држави повеќе не го поддржуваат системот на капитализмот. А дури 55 проценти од Американците од сите возрасти сметаат дека капитализмот е суштински неправеден. Но ако јавно го доведете во прашање капитализмот, најверојатно ќе добиете ...

Во Москва постојат моменти кога политиката повеќе не може да се објасни со зборови. Кога јазикот станува опасен, кога говорот е кривично дело, а тишината обврска. Тогаш вистината бара друг медиум. Не текст, не слоган, не програма — туку тело. Во тој простор, на пресекот меѓу репресијата и свеста, во 2013 година се појави Петар Павленски, концептуален и перформанс уметник од Ленинград. На Црвениот плоштад, место каде што државата ја инсценира ...

Македонија се најде високо на црната европска листа кога станува збор за фемициди – убиства на жени извршени од нивните интимни партнери. Според податоците за 2023 година на Еуростат, статистичкиот сервис на Европската комисија, земјава е на трето место во Европа по стапка на вакви убиства, зад Латвија и Литванија. Највисока стапка е регистрирана во Латвија, каде што во 2023 година биле убиени 17 жени на еден милион жители. Во Литванија, ...

Презентација за Коверли на Темплум саемот во вторник во 20 часот во центар „Јадро“. Коверли за карикатурите и создавањето (извадоци од интервјуа) Животот да беше филм, моите карикатури ќе беа исфрлените сцени. Инспирацијата постои, се разбира, но мора да те најде додека работиш. Најголемиот дел, 80 или 90 проценти од мојата работа, е во идејата; замислата, концептот, е поважен од цртачката техника. Понекогаш се чувствувам како да сум на ...

„Safe City беше воведен со цел да го намали бројот на загинати лица во сообраќајни незгоди и како мерка е апсолутно оправдано бидејќи во 2024 година, загинале 124 лица во државава. Загадениов воздух зема над 3.500 жртви годишно, со голем број на заболени, но никој нема намера да примени брзи и ефикасни мерки. Зошто?“, прашуваат од еколошката организација „02 Иницијатива“. Оттаму велат дека Владата и Град Скопје константно повторуваат дека ќе ...

Во моментот кога двајца убијци на плажата Бонди масакрираа недолжни луѓе, на плажата во Хан Јунис една жена се обидуваше со метла да ја истера водата што го носеше скинатиот шатор, нејзиниот единствен дом. Стоеше и плачеше, покажувајќи како нејзините деца се тресат од студот натопени со вода, но никој не ја слушаше. Светот веќе премина на масакрот во Сиднеј. Наредните денови сите зборуваа колку се ужаснати од страшното убиство на петнаесетте ...

Во кафе и филм „Котур“ во Скопје од 22 до 24 декември ќе се одржува ново издание на „Медиумски фестивал Скопје“. „Деветтиот ‘Медиумски фестивал Скопје’ е посветен на неизбежниот влез на вештачката интелигенција во медиумите“, посочуваат организаторите од Платформата за истражувачко новинарство и анализи – ПИНА. Дискусијата „Новинарството пред пресврт“ во понеделник, 22 декември во 19 часот, го отвора фестивалот. „Трите фестивалски дена ...

Министерството за финансии ќе изврши аукција на 12-месечни државни записи (DZ2025/22-364) на ден 23.12.2025 година за да прибере пари со кои треба да се раздолжи за минатогодишните државни заиси DZ2025/19-364, коишто достасуваат за исплата на ден 24.12.2025 година. На сличен начин се задолжија и на 9.12.2025 за да се раздолжат за записите што достасаа на 10.12.2025 година. Ова го забележувам од година во година, бидејќи не можам да ги добијам ...

Лекции по психоанализа (7) За да не биде тоа вознемирувачко на никого… Ова е нешто што секогаш сме го знаеле за бајките – тие зборуваат за инцест, за Едиповиот комплекс, за психотични мајки, како оние во „Снежана“ и „Ивица и Марица“, кои ги фрлаат своите деца. Бајките раскажуваат нешта за животот коишто децата ги чувствуваат инстинктивно. Задоволството и олеснувањето лежат во тоа што тие чувства се изразени со зборови кои децата умеат да ги ...

„Како ви врват деновите?“, ја прашав сосетката откако со сопругот, обајцата неподвижни, заминаа во дом за стари лица. Одговорот беше жесток: „Mеѓу урина и измет!“ Наеднаш требаше да ја помирам таа непожелна претстава со фината слика што со години си ја обликував за овој почитуван стар брачен пар. Веројатно за да се соземам, од некаде ми исплива изреката (му се припишува на Августин): Inter urinam et faesces nascumur. Па да, кога е во прашање ...

Во фоајето на Македонскиот народен театар денеска напладне ќе биде промовирана монографијата „Македонски народен театар 1945 – 2025 драма: приказни поголеми од времето“, издание што го одбележува 80-годишниот јубилеј на националниот театар. Монографијата излегува од печат во година кога МНТ одбележува осум децении постоење и претставува сведоштво за континуираната креативна работа, развојот и успесите на институцијата. Преку богат визуелен ...