Видеото што неодамна се појави на TikTok, објавено од профилот icantevenproduction, на прв поглед делува како уште еден пример за импресивна визуелна обработка со помош на вештачка интелигенција. Сцената е филмска, атмосферата е напната, а чувството на „нешто што не е како што изгледа“ е намерно нагласено. Изворниот материјал доаѓа од кулминациската сцена во филмот The Game, режиран од Дејвид Финчер, во кој Мајкл Даглас ја игра улогата на ...

Во третиот продолжеток од серијата „Анимирани графити“ (видете ги #1 и #2), се враќаме во Скопје – кај ѕидовите што одамна ги препознаваме по нивните ликови. Овојпат, ги анимиравме графитите на Драган Китановски – Драш, еден од најпрепознатливите и најконзистентни автори на македонската улична сцена. Од Рајна Мичуринска до Среќни празници! Започнавме намерно со графитот посветен на Рајна Мичуринска, еден од првите графити објавен во нашата ...

Војаџер 1 е лансиран од НАСА на 5 септември 1977 година како дел од програмата „Војаџер“, со цел истражување на надворешните планети на Сончевиот систем и обезбедување први директни податоци за Јупитер, Сатурн и нивните месечини, како и за условите што владеат на работ од влијанието на Сонцето. По завршувањето на примарната планетарна мисија, леталото продолжи кон надворешните делови на Сончевиот систем за да ја истражи хелиосферата, а во ...

По објавата за изложбата на командниот модул на Аполо 10 во Скопје, добивме неочекувано голем број реакции, спомени и дополнителни информации од граѓани кои биле присутни на настанот во 1970 година. Дел од овие сведоштва не само што ја потврдуваат веродостојноста на изложбата, туку отвораат и пошироки прашања за архивирањето, колективната меморија и односот кон науката. Пред да ги издвоиме реакциите, објавуваме и две фотографии од весникот ...

Во маркетите ширум Македонија повторно се продаваат пластични кеси под етикети како „повеќекратна употреба“ или „биоразградливи“, но зад тие ознаки често стојат маркетиншки трикови, а не вистинска еколошка вредност. Оваа истрага прикажува кои типови на кеси се нудат во најголемите супермаркети, што стои на нивните декларации и како законската регулатива дозволува „враќање“ на најлонот во секојдневната употреба – под маската на грижа за ...

На 25 ноември 2016 година, како контрапункт на потрошувачката хистерија наречена „Black Friday“, беше отворена групата „Дај, не фрлај!“ од Бранко Прља и Владимир Карер. Денес, девет години подоцна, оваа иницијатива прерасна во едно од највлијателните онлајн движења за споделување ресурси и изградба на доверба меѓу граѓаните. Во својот прв пост, основачите ја поставија јасната мисија: Да изградиме општество во кое подарувањето е примарно, а ...

Шведската климатска активистка Грета Тунберг продолжува со својата посета на Македонија, каде што активно се вклучува во локалните иницијативи за заштита на животната средина и поддршка на социјални каузи. По нејзината посета на Тетово во четвртокот, каде што го посети Општествено-културниот центар Тетово и се запозна со нивните активности, Тунберг вчера учествуваше на дискусија во културниот простор „Дуња“ во Скопје на тема „Стоп за воената ...

Десет години фотографирам депонии, организирам чистења, подарувам предмети за да не завршат во отпад. Верував дека секоја собрана вреќа е чекор кон почиста Македонија. Денес, гледајќи ги истите купишта смет и истите празни ветувања, сфаќам: ѓубрето не е само резултат на немар – тоа е политичка алатка. Ова е мојата исповед, но и анализа на системот што го одржува хаосот, држејќи нè заробени во циклус на фрустрација и дистракција. Мојот ...

Веќе четврти ден чадот од пожарот на депонијата Дрисла се спушта врз скопските населби, особено во деловите под самата депонија. Иако на моменти се чини дека пламенот е под контрола, ноќните часови откриваат поинаква слика: густ чад, неподнослив мирис и алармантни мерни вредности на квалитетот на воздухот. Зимно време сме навикнати на овие состојби, разликата е дека сега загадувањето не е од дрва, туку токсично. Зошто огнот не згаснува? ...

Светот повторно гори. Војните не престануваат, само го менуваат името и географијата. Од Украина, преку Газа, па сè до најновите закани и сценарија околу Венецуела, секогаш е истата приказна: малкумина одлучуваат, милиони плаќаат. Зад тие конфликти ретко стои „безбедност“, а уште поретко слобода или демократија. Почесто стои нешто многу поедноставно и многу поопасно – желбата за моќ. Но, од каде доаѓа таа желба? Дали сте се разбудиле некогаш ...

2025 година беше тешка. Почнавме како и секоја година – со планови, со идеи, со чувство дека можеби, конечно, работите ќе си дојдат на место. А потоа – шок. Се случи Кочани. Тапо чувство на болка и безнадежност. Она што остана по Кочани не беше само тага, туку чувство дека се случи нешто непоправливо, нешто од што никогаш нема да закрепнеме. Како колективен прекин во нормалноста, каква и да е таа наша „нормалност“. Потоа се случи Тораница. ...

Со новата рубрика „Ретро вести“ се навраќаме на заборавени настани од минатото, денес се изгубени во архивите и тишината, настани што нè обликувале како општество – не од носталгија, туку за подобро да разбереме каде сме (биле) и каде одиме. Овој текст започна со случајно откритие во Архивот на Град Скопје, со една фотографија од 1970 година и со едно едноставно, но вознемирувачко прашање – како е можно да не знаеме дека оригиналната капсула ...

На Арно.мк досега имаме објавено над 100 текстови поврзани со вештачката интелигенција, но за Туринговиот тест немавме подетален напис, што е наш пропуст, со оглед на тоа дека станува збор за клучен концепт кога се зборува за вештачката интелигенција. Туринговиот тест, создаден од Алан Туринг – британски математичар, компјутерски научник и пионер во вештачката интелигенција – во 1950 година, проверува дали машина може да води убедлив разговор ...

Оваа недела, на почетокот на август 2025 година, донесе бурен развој во AI-индустријата. Еве ги најважните модели и трендови: OpenAI подготвува големо лансирање на GPT‑5 GPT‑5 се очекува да биде објавен кон средината или крајот на август 2025, но Sam Altman предупредува на можни проблеми при лансирањето. Според тестерите новиот модел делува значително способен, особено во кодирањето и решавањето проблеми, но скокот од GPT‑4 може да не биде ...

Како портал Арно.мк, уште од самиот почеток на бумот на генеративната вештачка интелигенција (2022), активно се занимаваме со прашањето за местото на македонскиот дигитален идентитет – неговата видливост, автентичност и заштита во новата дигитална ера. Веруваме дека оваа борба е подеднакво значајна како и борбата за вистинскиот, историски македонски идентитет. Прашањето за тоа како вештачката интелигенција ја претставува Македонија не е само ...

Во време кога сметките за струја растат, цените на огревот варираат од месец во месец, а „советите“ на социјалните мрежи често се сведуваат на анегдоти и лични впечатоци, Arno.mk подготви интерактивен калкулатор за трошоци за греење кој има една едноставна цел: да ви покаже колку навистина чини еден киловат-час топлина, во зависност од начинот на греење. Овој калкулатор е развиен со помош на алатки за вештачка интелигенција, пред сè Google ...

Во денешната епизода од нашата рубрика „Скопски ретро графити“, се навраќаме на дел од графитите документирани во 26-тото издание на емисијата „Фонија“, која се прикажуваше кон средината на 1990-тите Скопје. Водител на емисијата беше Тошо Филиповски – музички новинар, издавач, истражувач и собирач на музички артефакти, изданија и информации поврзани со македонската рок-сцена. Графити во СК/МК пред 1990-тите Во повеќе наврати, во рамките на ...

Во изминатите години, а особено во 2024 и 2025, на арно.мк објавивме десетици текстови посветени на графитите, уличната уметност и луѓето што ја создаваат таа сцена во Скопје и низ Македонија. Тие текстови беа пишувани од внатре – како сведоштва, лични архиви, разговори и урбани прошетки низ ѕидовите на градот. Сега, дел од тие најзначајни „графити приказни“, интервјуа и анализи ги преведовме на англиски јазик. Целта е едноставна, но важна: ...

ГРРФТ е независен македонски магазин посветен на графитите како форма на визуелна комуникација, урбана уметност и културен документ. Магазинот ги истражува графитите не само како естетски израз, туку и како сведоштво за времето, градот и генерациите што ги оставаат своите траги на јавниот простор. Магазинот произлегува директно и главно од активностите на групата Графит.мк и порталот Арно.мк. ГРРФТ магазинот се фокусира на графити и улични ...

Нашиот портал Арно.мк отсекогаш гледал на вештачката интелигенција не како на закана, туку како на перспектива. Како алатка што бара внимателно користење, но и како можност – особено во полето на уметноста и културата, каде што креативноста често зависи од време, ресурси и луѓе. А луѓето, кај нас, не се бесконечен ресурс. Свесни сме за етичките дилеми што ги отвора генеративната АИ и никогаш не сме ги игнорирале. Напротив, токму тие дилеми нè ...

Што навистина значи најголемата зделка во историјата на Холивуд? Во момент кога стриминг-пазарот се менува поинтензивно од кога било, Netflix го направи најголемиот потег во своето постоење: постигна дефинитивен договор за купување на Warner Bros., заедно со HBO и HBO Max. Ова не е само деловна трансакција; ова е реструктурирање на целиот медиумски екосистем. Со една одлука, Netflix стана сопственик на најбогатото филмско и телевизиско ...

Железничка станица во Скопје. Денес, пероните и старите вагони стојат како реликвии од заборавена утопија, а нивните ѕидови, прекриени со графити, раскажуваат друга приказна – за бунт, сеќавање и истрајност. На овие платформи над градот владее чудна тишина: не онаа мирна, медитативна тишина, туку една напукната, депресивна – како пауза помеѓу два воза што никогаш не стигнале. ‘Рѓосаните вагони и живите бои од графитите се слеваат во портрет ...

За потребите на групата „Графит.мк“ бевме до (Новата) Железничка станица и ги документиравме графитите таму. Но, нашата мисија доби и посредна улога – документирање на возилата кои се дел од своевидна „трајна поставка“, како и неколку привремени олдтајмери. Во текстов ги пренесуваме нашите сознанија со напомена дека не сме експерти. Податоците ги добивме со истражување на сајтови како railpics.club, railgallery.ru, loco-info.com и други, ...

Има градови што зборуваат гласно – преку плоштади, фасади и официјални споменици. Има и градови што зборуваат тивко – преку траги од боја, преку тагови на ѕид, преку спонтани слоеви што не се наменети за туристички брошури. Скопје припаѓа на оваа втора категорија. Неговата вистинска урбана меморија не се чита само од учебници, туку и на бојата што се лупи, во слојот што е пребоен, во тагот што опстојува меѓу изборни пароли и бетонското ...

Во новиот спот на скопскиот бенд Дупер, „Може, може, може“, има нешто што веднаш го привлекува вниманието, и тоа не е само песната, која е певлива и заразна, туку сценографијата. Тој простор што многумина од нас го знаат од детството, излетите, школските екскурзии и оние тивки викенди кога родителите бараа начин да нè „култивираат“ со тоа што ќе нè однесат во музеј. Природонаучниот музеј, со својата социјалистичка топлина, диорамите што ...

По нашиот вчерашен текст за историјата на авионот во „Парк Авионче“ во Аеродром, до редакцијата пристигнаа нови и значајни информации од лица со практично искуство во воздухопловството. Меѓу нив е и Марјан Трајков, човек кој долги години бил дел од воздухопловните структури и кој, според сопственото сведоштво, бил во директен контакт со луѓето вклучени во транспортот и поставувањето на авионот во Ново Лисиче. Овие нови податоци овозможуваат ...

Паркот „Авионче“ денес е симбол на мирна и пријатна градска оаза – место за пиење кафе, шетање и детска смеа, веднаш покрај кејот на Вардар, до црквата „Св. Јован Крстител“ – за жал, и покрај претерано прометниот булевар „Србија“. Симболот на паркот, секако, е „авиончето“ – вистински авион поставен на пиедестал, кој со децении го чува овој дел од Аеродром. Бидејќи на интернет не можевме да најдеме доволно информации за потеклото на овој ...

Во современата македонска литература многу автори користат псевдоними, но ретко кој со толку различна функција и значење како Бранко Прља. За него, тие не се маски туку различни лица на истиот авторски идентитет – начини да се испитаат границите на жанрот, сопствениот глас и односот со публиката. Берт Стајн – експериментот на новиот идентитет Псевдонимот Берт Стајн се појавува во период на неговата интензивна писателска активност, кога Прља ...

По родословот 30 години Суперхикс, Арно.мк повторно нурнува во архивите на македонската алтернативна сцена. Новиот визуелен плакат, со наслов „Панк/рок семејно стебло: Two Sides & Denny Te Chuva“, го следи развојот на неколку генерации музичари поврзани преку заеднички бендови, свирки и идеали – од 90-тите до денес. Овој плакат е дел од пошироките напори на Арно.мк за архивирање и систематизација на македонската поп-култура, со особен ...

Во време кога хакерите беа романтични херои, а интернетот ветуваше слобода, се роди нешто друго – една дигитална митологија што го проголта сопствениот идеализам. „Исповед на еден кибер-терорист“ е иронија и пророштво истовремено: приказна за тоа како податоците стануваат религија, револуциите се претвораат во линкови, а вистината – во рефлексија на лагата. Авторот го пишува овој текст во форма на весник од иднината, каде што хуморот и ...